A.c.I. (Accusativus cum infinitivo)

A.c.I. im D. nur bei: sehen, hören, fühlen; lassen, heißen, lehren. Z.B.: Ich hörte dich kommen. Ich ließ ihn wissen. Er sah mich flüstern.

Im E. sehr verbreitet. Z.B. I saw her go. I would like him to know. That always makes me blink. The guard let him pass. We heard them say. They were heard to say.
I
m Altgriechischen nach Verben des Sagens u. Meinens (als Objekt) und nach unpersönlichen Ausdrücken (als Subjekt), z.B. En toîs phaúlois philían gígnesthai ouk éxestin. „Es ist nicht möglich, dass unter den Schlechten Freundschaft entsteht.“ Nomízo epistêmên échein. "Ich glaube, dass ich Wissen habe."
Im Lateinischen sehr verbreitet:

  1. Marcus filium videt. >Akkusativobjekt
  2. Marcus filium cantare videt. >Akkusativobjekt als A.c.I

 

Diese Erscheinung des A.c.I als Objekt kommt bei bestimmten Verbgruppen vor:

VERBEN DES SAGENS (VERBA DICENDI):

affirmare, certiorem facere, clamare, confirmare, confiteri, demonstrare, dicere, docere, fama est, fateri, indicare, iurare, narrare, negare, nuntiare, persuadere, polliceri, prodere, promittere, pronuntiare, referre, respondere, scribere, u.ä.

DENKENS, MEINENS (VERBA SENTIENDI) :

(ne)scire, (non) ignorare, animadvertere, arbitrari, audire, censere, cogitare, cognoscere,

comperire, confidere, credere, desperare, existimare, intellegere, iudicare, meminisse, oblivisci, opinari, putare, sentire, sperare, suspicari, videre, u.ä.

FÜHLENS (VERBA AFFECTUS):

(ad)mirari,

aegre, moleste, graviter ferre,

dolere,

gaudere,

gloriari,

indignari,

laetari,

paenitet me,

queri, u.ä.

LASSENS (= ERLAUBENS): sinere, pati

IUBERE, VETARE

VELLE mit neuem Subjekt: ich will, dass du...

 

  1. Constat filium cantare. >Subjekt

Diese Erscheinung des A.c.I als Subjekt kommt bei bestimmten

UNPERSÖNLICHEN AUSDRÜCKEN vor:

(de)decet, (in)credibile est, (in)iustum est, (ne)fas est, aequum est, apertum est, apparet, bonum est, constat, iuvat, manifestum est, necesse est, notum est, oportet, perspicuum est,

placet praestat, verum est, u.ä.

 

  1. Übersetzungsregel: Der lat. Akkusativ (Subjektsakkusativ) wird zum dt. Subjekt, der lat. Infinitiv(Prädikatsinfinitiv) in einem dass-Satz zum dt. Prädikat: Markus sieht (Es steht fest), dass der Sohn singt.

 

  1. KNG-Kongruenz: Marcus salvus est. >Sentio Marcum salvum esse.

 

  1. Personalpronomina im A.c.I.: Vos salvi estis >Scio vos salvos esse. Scimus eam discipulam esse, eas discipulas esse, eos discipulos esse.

 

  1. Reflexivitaet im A.c.I.: Cicero scripsit se infelicem esse. Caelius autem putat eum felicem esse.

Direkte und indirekte Reflexivität: Sallustius dicit Tullium semper fortunam suam accusare. Sallustius Tullium se accusare dicit.

Nur der Zusammenhang entscheidet, wessen Schicksal, welche Anklage gemeint ist. Wenn „se“, „suam“ auf das Subjekt des A.c.I. bezogen ist, spricht man von „direkter“, wenn auf das übergeordnete Subjekt bezogen ist, von „indirekter“ Reflexivität.

 

  1. Zeitverhältnisse:

 

AKTIV

PASSIV

PRÄSENS

gleichzeitig

laudaRE

loben

laudaRI

gelobt werden

PERFEKT

vorzeitig

laudavISSE

gelobt haben

laudaTUM,AM,UM

laudaTOS, AS, A ESSE gelobt worden sein

FUTUR

nachzeitig

laudaTURUM,AM,UM

laudaTUROS, AS, A ESSE

loben werden

laudaTUM IRI

gelobt werden werden

       Non ignorabam te litteras scribere, te litteras scripsisse, te litteras scripturum esse.

 

  1. A.c.I. ist kein Nebensatz, sondern ein Satzglied (Subjekt oder Objekt). Im D. kann er durch einen Gliedsatz, z.B. mit „dass“ wiedergegeben werden.

 

  1. Übungsmaterial:

A poetis narratum est Troiam dolo expugnatam esse.

Aera purum montanum optimum remedium adversus phthisin (Schwindsucht) et nonnullos alios morbos medici sciunt..

Amica se aegrotam esse putat.

Amicae se aegrotas esse oputant.

Amici librum mihi dono datum esse dicunt.

Amici se aegrotas esse putant.

Amici vitam suam beatam esse putant.

Amicus se aegrotum esse putat.

Amicus vitam suam beatam non esse putat.

Audimus servum portam aperire.

Columnam altam esse putamus.

Consilia vestra mala fuisse negamus.

Consilium meum bonum esse affirmo.

Cornelia Gaio scribit eum beatum esse.

Cornelia Gaio scribit se beatam esse.

Cur non concessistis vos per multas horas dormivisse?

Diu pugnatum esse scitis.

Equum ligneum a Graecis constructam esse magister nobis narravit.

Fama est Minotaurum a Theseo victum esse.

Fratrem ante hiemem apud nos futurum esse (fore) existimamus.

Gaius Corneliae scribit eam beatam esse.

Gaius Corneliae scribit se beatum esse.

Gaius deos sibi favere putat.

Gaius et amici se valere putant.

Gaius se valere putat.

Germani patriam sacram esse putaverunt.

Homerum clarum poetam fuisse didicimus.

In foro Romano multas statuas fuisse constat.

Incolas Athenarum a tyranno victos esse notum est.

Magnas doses (Dosis, Menge) morphini (Morphium) vel opii (Opium) perniciosas futuras esse inter omnes constat. Saepe autem parvas doses dolores acutas velut tussim (Husten) dolorosam levare (lindern) notum est.

Me nautam esse vides.

Me salvam esse dico.

Medicus aegrotum in lecto cubare videt.

Mercurium et Saturnum deos fuisse non ignoratis.

Mihi scriperas te aegrotam esse.

Multos annos Daedalum in Creta fuisse scimus.

Multos libros laudari, non legi apparet.

Narravi vobis Romanos castra vallo fossaque firmavisse.

Nos in magnis periculis fuisse respondimus.

Notum est Romanos dies a deis nominavisse velut diem Lunae, diem Solis, diem Saturni, diem Mercurii.

Notumne vobis est Germanos cum Gallis saepe de Rheno bellavisse?

Pater epistulas a filia scriptum iri sperat.

Paucos servatos esse puto.

Pueros aegrotos esse nescimus.

Putabam vinum bonum esse

Puto legionem vincere, vicisse, victuram esse, vinci, victam esse, victum iri.

Scio concordiam fundamentum rei publicae esse.

Speramus nos a iudice auditum iri.

Spero vos paucis diebus in urbem adventuros esse.

Te in magno periculo esse non ignorabam.

Te mihi rectam viam indicavisse non nescio.

Te poetam esse sentio.

Troiam a Graecis diu obsessam esse audivistis.

Ventum nobis adversum esse existimabas.

Video te legere.

Vides me librum legere.

Vos discipulos non esse audimus.

Vos flevisse video.

Vos sanos esse existimamus.

 

  1. Übersetzung des Übungsmaterials (alphabetisch geordnet, damit Du /Sie es nicht so leicht hast/haben)

Cornelia schreibt Gaius, dass er glücklich sei.

Cornelia schreibt Gaius, dass sie glücklich sei.

Der Arzt sieht, dass der Kranke im Bett liegt.

Der Freund glaubt, dass er krank sei.

Der Freund glaubt, dass sein Leben nicht glücklich sei.

Der Lehrer hat uns erzählt, dass ein hölzernes Pferd von den Griechen erbaut worden ist.

Der Vater hofft, dass von der Tochter ein Brief geschrieben wird.

Die Ärzte wissen, dass reine Bergluft das beste Heilmittel gegen Schwindsucht und einige andere Krankheiten ist.

Die Freunde glauben, ihr Leben sei glücklich.

Die Freunde glauben, sie seien krank.

Die Freunde sagen, dass das Buch mir zum Geschenk gegeben sei.

Die Freundin glaubt, sie sei krank.

Die Freundinnen glauben, sie seien krank.

Die Germanen haben geglaubt, dass ihr Vaterland heilig sei.

Du hast geglaubt, dass der Wind für uns widrig/ ungünstig ist.

Du hattest mir geschrieben, dass du krank bist.

Du siehst, dass ich ein Buch lese.

Es geht die Sage, dass Minotaurus von Theseus besiegt worden ist.

Es ist bekannt, dass die Einwohner Athens von einem Tyrannen besiegt worden sind.

Es ist klar, dass viele Bücher gelobt, (aber) nicht gelesen werden.

Es steht fest, dass auf dem Forum Romanum viele Statuen standen (gewesen sind).

Gaius glaubt, dass die Götter ihm gewogen sind.

Gaius glaubt, gesund zu sein.

Gaius schreibt Cornelia, dass er glücklich sei.

Gaius schreibt Cornelia, dass sie glücklich sei.

Gaius und seine Freunde glauben, gesund zu sein.

Ich behaupte, dass mein Plan gut ist.

Ich fühle, dass du ein Dichter bist.

Ich glaube, dass die Legion siegt, gesiegt hat, siegen wird, besiegt wird, besiegt worden ist, besiegt werden wirdDu siehst, dass ich Seemann bin.

Ich glaube, dass nur wenige gerettet wurden.

Ich habe euch erzählt, dass die Römer ihr Lager mit Wall und Graben gesichert haben.

Ich habe geglaubt, dass der Wein gut sei/ist.

Ich hoffe, dass ihr in wenigen Tagen in der Stadt ankommt.

Ich sage, dass ich gesund bin.

Ich sehe, dass du liest.

Ich sehe, dass ihr geweint habt.

Ich weiß genau, dass du mir den richtigen Weg gezeigt hast.

Ich weiß, dass Eintracht die Grundlage des Staates ist.

Ich wusste genau, dass du in großer Gefahr warst.

Ihr habt gehört, dass Troja lange von den Griechen besetzt worden war.

Ihr wisst genau, dass Merkur und Saturn Götter waren.

Ihr wisst, dass lange gekämpft wurde.

Ist euch bekannt, dass die Germanen gegen die Römer oft um den Rhein gekämpft haben?

Ist euch bekannt, dass die Römer die Tage nach den Göttern benannt haben, z.B. Mond-Tag, Sonnen-Tag, Saturn-Tag, Merkur-Tag.

Unter allen steht fest, dass große Mengen Morphin oder Opium schädlich sein werden. Es ist bekannt, dass oft aber kleine Mengen akute Schmerzen wie z.B. schmerzhaften Husten lindern.

Von Dichtern ist erzählt worden, dass Troja durch eine List erobert wurde.

Warum habt ihr nicht zugegeben, dass ihr viele Stunden geschlafen habt?

Wir glauben, dass der Bruder vor dem Winter bei uns sein wird.

Wir glauben, dass eure Pläne nicht schlecht sind.

Wir glauben, dass ihr gesund seid.

Wir haben geantwortet, dass wir in großen Gefahren gewesen waren.

Wir haben gelernt, dass Homer ein berühmter Dichter gewesen ist.

Wir hoffen, dass ihr vom Richter gehört werdet.

Wir hören, dass der Diener die Tür öffnet.

Wir hören, dass ihr keine Schüler seid.

Wir meinen, dass die Säule hoch sei.

Wir wissen nicht dass die Jungen krank sind.

Wir wissen, dass Dädalus auf Kreta gewesen ist.
(neu bearbeitet am 17.03.2010)